Familiebedrijven

Een eigen bedrijf bouw je vaak op met het idee dat het iets blijvends wordt. Misschien speelt ergens in het achterhoofd zelfs de gedachte dat ooit een zoon of dochter het stokje zal overnemen en dat het een familiebedrijf wordt. Nederland telt ongeveer 300.000 familiebedrijven. Ze vormen daarmee een belangrijk onderdeel van onze economie en komen in vrijwel iedere sector voor. De praktijk is echter vaak minder eenvoudig dan de droom waarmee het ooit begon. Kinderen hebben immers hun eigen interesses en ambities en kiezen misschien wel voor een hele andere carrière.

Maar soms gebeurt precies het tegenovergestelde. Een zoon of dochter komt in het bedrijf werken, raakt er steeds meer bij betrokken en wil uiteindelijk het bedrijf van de ouders voortzetten. Als notariskantoor krijgen wij regelmatig met dergelijke bedrijfsoverdrachten te maken.

En juist dan komen er vragen op tafel die niet alleen zakelijk, maar ook persoonlijk zijn.Want wat doe je wanneer een van de kinderen het bedrijf overneemt, terwijl er nog andere kinderen zijn? Hoe geef je de opvolger voldoende ruimte zonder de andere kinderen tekort te doen?

Wanneer meerdere kinderen samen het bedrijf voortzetten, spelen weer andere vragen. Wie wordt waarvoor verantwoordelijk? Hoe wordt de zeggenschap verdeeld? En hoe verhoudt zich dat tot de verdeling van de winst? Juist binnen een familie kunnen zakelijke afspraken soms ingewikkelder zijn dan met een willekeurige zakenpartner.

Daarom is het verstandig om afspraken tijdig en goed vast te leggen. Afhankelijk van de gekozen structuur kan bijvoorbeeld een aandeelhouders- of certificaathoudersovereenkomst worden gesloten of een familiestatuut worden opgesteld. Daarin kan onder meer worden geregeld wat er gebeurt wanneer een van de kinderen later toch een andere koers wil varen.

Ook spelen bij een bedrijfsoverdracht vaak fiscale aspecten en termijnen een belangrijke rol. Het is daarom verstandig om niet pas over de opvolging na te denken wanneer het pensioen voor de deur staat. Een goede bedrijfsoverdracht begint jaren eerder: met nadenken, praten binnen de familie en het maken van heldere afspraken. Bespreek uw plannen daarom tijdig met uw accountant of fiscalist.

Want bij een familiebedrijf draag je uiteindelijk niet alleen een onderneming over, maar ook een stukje familiegeschiedenis.

Harriët Bijl-Atsma, bijna 30 jaar in het notariaat werkzaam waarvan bijna 20 jaar als notaris en gespecialiseerd in (commercieel) vastgoed, projectontwikkeling en ondernemingsrecht. Zij vormt samen met Jacqueline Tijssen en Rick Wieser de partners van Kroes en Partners Notarissen & Adviseurs, met vestigingen in Alphen aan den Rijn, Ter Aar en Roelofarendsveen.