Altijd blijven werken aan beleving loont

Het dierenrijk in vogelvlucht bij Avifauna

Wie aan Avifauna denkt, denkt misschien aan flamingo’s en volières. Maar het icoon van Alphen is inmiddels veel meer. Avifauna biedt een compleet dagje uit voor het hele gezin en ontwikkelt zich tegelijkertijd als een moderne, innovatieve dierentuin met vogels als bijzondere specialiteit. Educatie, natuurbehoud en het in stand houden van de biodiversiteit vormen eveneens kernactiviteiten van het bijzondere park.

John de Hoon.

“Met alles wat we doen willen we mensen bewust maken van het belang van natuurbescherming”, vertelt directeur John de Hoon. “Dat doen we via educatie en natuurbehoud, waar we nationaal en internationaal voor erkend worden. Door bezoekers hier mee te nemen in het natuurlijke leefgebied van de vogels, hopen we dat zij begrijpen hoe belangrijk het is om de natuur te beschermen. Het is prachtig om te zien hoe onze dieren mensen blijven verwonderen.”

Beschermen wat mooi is

Avifauna werkt samen met andere dierentuinen, organisaties en ervaren vogelkenners. “Zo wisselen we dieren uit, delen we kennis en expertise en beschermen we wat mooi is”, zegt John. “Daar hoort ook wetenschappelijk onderzoek bij. We stellen faciliteiten en expertise beschikbaar, en begeleiden studenten bij hun onderzoeksopdrachten.” De onderzoeken komen voort uit vragen uit de dierentuinwereld, de wetenschap en de maatschappij. Onderzoek in de dierentuin biedt voordelen: dieren zijn beter toegankelijk en studies zijn vaak goedkoper. In samenwerking met hogescholen en universiteiten draagt Avifauna bij aan kennis over vogels en hun leefwijze, zoals langdurig gedragsonderzoek naar gieren met de Universiteit Utrecht. Het park doet ook mee aan instandhoudingsprogramma’s en projecten om diersoorten te beschermen of elders weer te introduceren, zoals de geelvleugelamazone op Aruba. “Die waren uitgestorven op het eiland. Dit project levert dus een belangrijke bijdrage aan het behoud van de biodiversiteit.”

Icoon in het Groene Hart

Zeg je Alphen, dan zeg je dus Avifauna. Het vogelpark is al 76 jaar een icoon in Alphen, de bekendste attractie in het Groene Hart. Met ruim 370.000 bezoekers en de werkgelegenheid die het biedt, geeft het park een boost aan de regionale economie. Vaak combineren bezoekers hun uitstapje met een verblijf in een B&B, hotel of restaurant. Of ze komen later terug voor bijvoorbeeld het Archeon. Kom je uit Alphen, dan krijg je korting op een toegangskaartje, en de klussen in het park worden zo veel als mogelijk aan regionale ondernemers uitbesteed. Zoals bijvoorbeeld de aanleg van het vernieuwde parkeerterrein of het ontwerpen en bouwen van nieuwe verblijven.

“De betrokkenheid van de buurt is groot”, vindt John. “We ervaren eigenlijk altijd alleen maar positiviteit, omwonenden zijn gelukkig blij met ons. Laatst hoorde ik nog dat een mevrouw uit de buurt de geluiden van de vogels had opgenomen, om op haar vakantieadres in slaap te vallen. Het allerleukste is natuurlijk dat ook wilde dieren uit de buurt, als ooievaars of ijsvogeltjes, zich in onze groene long helemaal thuis voelen. ”

Veilige haven

Soms worden vogels door de overheid in beslag genomen. Bijvoorbeeld omdat ze als illegale handelswaar onderschept zijn, of niet goed worden verzorgd. Als de rechter besluit dat de vogels niet naar het land van herkomst of de vorige eigenaar terug kunnen, komen ze naar de veilige haven van Avifauna. “Zo ging het ook met de twintig Rüppellsgieren waarvoor we onlangs een nieuw verblijf hebben geopend. Met de financiering daarvan zijn we behoorlijk lang bezig geweest. Gelukkig hebben we door donaties, sponsorgelden en legaten de benodigde anderhalf miljoen euro bij elkaar gekregen. Bij zo’n groot project zijn alle interne afdelingen betrokken, en dan werken we ook intensief samen met externe partijen als aannemers en landschapsarchitecten. Het is prachtig om zoiets voor elkaar te krijgen.”

Miljoenen met een missie

Avifauna is een zelfstandige stichting zonder winstoogmerk, met een onafhankelijk bestuur en een ANBI-status. “Ons bestuur bestaat uit mensen met stevige wortels in het regionale bedrijfsleven en de politiek. Dat is fijn, ze snappen hoe dingen werken. Het wordt nog wel eens onderschat hoeveel geld ons park kost, de investeringen zijn groot. Niet alleen het beheer van het park, ook het onderhoud en het gezond houden van de dieren kost geld. Dus commercieel en zakelijk denken zit er bij ons allemaal goed in gebakken. Alles kan hier. We zijn al vaak de locatie geweest van tv-programma’s, bedrijfspresentaties of borrels. Momenteel zijn we op een missie: het ontwerpen en financieren van een volgend miljoenenproject, het vervangen van onze tropische kas. De huidige is veertig jaar oud en voldoet niet meer aan de (duurzaamheids)eisen van deze tijd. Dat is een grote uitdaging, die we graag aangaan.”

Compleet dagje uit

Hoewel vogels de kern vormen, wonen er inmiddels ook andere dieren in Avifauna. “Om de vogels zoveel mogelijk in hun natuurlijke habitat te laten leven, hebben we in 2014 ook andere dieren geïntroduceerd. Zo wonen er stokstaartjes, (half) apen en reuzenmiereneters op het park en is de rode panda inmiddels enorm geliefd. Ook de speeltuin blijft een attractie op zichzelf. We vinden het heel belangrijk dat een bezoek ook gewoon leuk blijft. We zijn gek op kennis delen en overbrengen, maar dat moet nergens ‘too much’ zijn.”

Inspiratie in de klas

De kennis die in Avifauna wordt opgedaan, wordt ook met kinderen gedeeld. Ruim 16.000 (basis) schoolkinderen in Alphen, Nieuwkoop en Kaag & Braassem krijgen lespakketten met informatie over de natuur, duurzaamheid en het milieu. “Daarmee leggen we de basis voor de liefde voor de natuur, dat past perfect bij ons. Ook organiseren we excursies en gastlessen in het park en daarbuiten, en leveren we spreekbeurtkisten. Op die manier inspireren we kinderen om respectvol en verantwoordelijk met de natuur om te gaan.”

"Avifauna is meer dan alleen het vogelpark"

Jongensdroom komt uit

Als kind van zes had John al de droom om in een dierentuin te werken. “Dieren hebben me altijd gefascineerd. Ik ben in Spanje in een dierentuin begonnen en heb, na een kort uitstapje in de financiële dienstverlening, in de Apenheul gewerkt. Inmiddels sta ik alweer 26 jaar aan het roer van dit prachtige park. Ik vind het werk nog steeds het leukste wat er is en ik zie nog genoeg uitdagingen. Blijven werken aan de beleving is daarbij een groot speerpunt. Dan doen we hier met ons hele team met ontzettend veel passie en plezier. We kijken er naar uit om dat heel Alphen en wijde omgeving ook dit seizoen weer te laten zien.”

VOGELPARK AVIFAUNA

Hoorn 59 | 2404 HG Alphen aan den Rijn

www.avifauna.nl